Ülkemizde işçi hareketinin kökleri Osmanlı İmparatorluğuna kadar uzanır. Osmanlıdan başlıyarak geçen bütün tarihsel sürecin değerlendtirilmesinden Türkiyede sol hareketlerin en başından bu yana işçiler ile bağlantıları ile birlikte nasıl bir mücadele geleneği yarattıkları ve bunun devrimci bir içeriği olup olmadığı ortaya çıkar.
Osmanlıda devletinde işçiler ticaretin yoğun olduğu liman kentleri olan İstanbul ve izmir şehirleri ve kimi maden bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Osmanlıda gemicilik, silah cephane(kimya) sanayi kurulmuş, deri sanayi ile birlikte seraciye gelişmiş, dokumacılık ve halıcılık ilerlemiş, bunlara ilaveten matbaacılık çini imalathaneleri, kumaş ve kağıt fabrikaları kurulmuştur. Osmanlı devletinde ilk ilçi örgütü, Ameleperver Cemiyeti adı altında 1871 yılında kurulmuştur. bu işçi haklarını savunmaktan çok işsiz olan namuslu işçilere yardın eden, fakir işçilere iş bulan bir hayır derneği idi.
Osmanlı devletinde ilk grev  1872 yalında Kasımpaşa işçileri tararafından ücret artışı için yapıldığı, aynı şekilde Beykoz deri ve kundura fabrikalarındaki işçilerde grev yapıp haklarını almışlardır.  1876 'da azalan işçi grevleri 1878 den itibaren  tırmanışa geçerek, İstanbul ilinde yoğunlaşır. bu durum 1885 yılına kadar devam eder. 1886-1902 arasında o günkü yönetimden kaynaklanan etkiler nedeniyle azalan işçi grevleri, 1902 yılından sonra yeniden başlar, 1906 yılına kadar süren bu grevler dalgası daha çok balkanlarda ve rumeli kentlerinde gerçekleşir.
Bilinen ilk işçi örgütü 1894 yılında İstanbulda Osmanlı Amele Cemiyeti adı altında kurulmuştur. Bu cemiyet daha sonra kapatılır.  1908 yılına gelindiğinde ülkede siyasi hareketlenme, ittihat ve Terakki Fıkrasının Hürriyet eşitlik, kardeşlik sloğanıyla yaptığı gösteriler, işçilerin hareketlenmesine yol açtı, Birçok yerde grevler başladı. İşçi eylemlerinin ve ilk sol örgütlerin yoğunluk olarak kurulduğu ve yaşadığı yerler, istanbul ve Selanik şehirleridir. 2. Meşrutiyetinin ilanını izleyen 1980 den sonraki günlerde işçi eylemleri, İstanbul, İzmir, Samsun, Rumelide, demiryolu, hatlarında , Zonğuldak kömür havzasında, Ergani bakır ve Aydın kurşun işletmesinde yoğunlaştı. Bu gelişmeler üzerine, İttihat ve Terakki kadroları 8 Ekim 1908 taririhde çıkardığı Tatil-i eşgal kanunu muvakkatı." ile kamu hizmeti gördü
kleri gerekçesi ile, Demiryolu, tranvay ve liman işletmelir ile, su ve havagazı şirketlerindeki grevleri yasakladı.
1908 den itibaren işçiler ve aydınlar arasında sosyalist düşünceler ve ilk siyasal örgütlenmeler sözkonusu olmuştur. Osmanlı devletindeki ilk sosyalist parti, 1910 yılının Eylül ayında Hüseyin Hilmi ve çevresinin kurduğu, Osmanlı Sosyalist Fıkrasıdır. Tipik bir osmanlı solculuğunu temsilcisi olan bu parti daha çok pratiğe dönek eylemci örgütçü yapısı olan, teorik sorunlara fazla kafa yormayan yapısıyla kaba bir sosyalizm propağandası yapar. İlk önce İştirak dergisini çıkartır, kapanınca, ihsaniyet, oda kapanınca, Medeniyet çıkarılır. Bu fıkra 1913 yılında kapatılır.
Bu dönemden sonra l. dünya savaşı yıllarında bir durğunluk geçiren işçi hareketleri 1917 yılında Rusyada gerçekleşen Bolşevik işçi devrimi ile devrime karşı büyük ilgi ve alaka oluştu. 1919-1923 yılları arasında Cumhuriyet döneminide kapsayan dönemde, üç ayrı çizgide örgütlenmeler oluştu.
1- Enternasyonal çizgide olanlar..
2-Osmanlı Mesul Fıkrası
3-Komitern çizgideki örgütler,
1919 dan 1921 yılına kadar işçi hareketleri içinde en etkili parti İştirakçi Hilminin kurduğu Türkiye Sosyalist Fıkrasıdır. Bu fıkra 1922 yılında İştirakçi Hilminin ölümüden sonra faaliyetine son verdi.  1923  yılının l. Mayısından sonra Türkiye İşçi Çiftçi Sosyalist Fırkası'da fazla bir faaliyet göstermeden koğuşturmaya uğrar ve kapatılır.
Bu gelişmeden sonra çıkarılan Takrir-i sükun yasası ile (TİÇSF) isimli parti tamamen kapatılır. 14 Temmuz 1920 'de Ankarada Türkiye Komünist Partisi kurulur bu partiye daha sonra Türkiye Halk İştirakiyum Fıkrası adı verilir. Bu parti yayınladığı bildiride, 3.Enternasyonale katıldığını ve Türkiyede sosyalizm için savşacağını ilan eder. Ankara, Sıvas, Eskişehir, Kayseri, Kastamonu, Samsun, Konya Bolu gibi illerdeki 12 gizli komünist teşkilat ile birleşir. Bu fıkra yayınladığı bildiri ile, Emperyalist işgale ve padişah hükümetine karşı verilen savaşta Kemalist hareketi her ne kadar eleştirsede, desteklediklerini, ve aynı cephede olduğunu bildirir.
Bu partinin ilk kongresi TKP'nin ilk kongresi sayılır, TKP'nin ikinci kongresi 15.Ağustos 1922 yılında Ankarada toplanır. kongre sonrasında alınan kararlardan bir tanesi, köylü meselesi üzerine yapılan uzun tartışmalardan sonra TKP'nin yardımıyla bir köylü partisinin kurulnması karalaştırıldı. Bir süre sonra bu parti yasadışı faaliyetleri nedeniyle kapatıldı. Üyeleri hakkında soruşturma açıldı.