Ülkemizde işçi hareketinin kökleri Osmanlı İmparatorluğuna kadar uzanır. Osmanlıdan başlıyarak geçen bütün tarihsel sürecin değerlendtirilmesinden Türkiyede sol hareketlerin en başından bu yana işçiler ile bağlantıları ile birlikte nasıl bir mücadele geleneği yarattıkları ve bunun devrimci bir içeriği olup olmadığı ortaya çıkar.
Osmanlıda devletinde işçiler ticaretin yoğun olduğu liman kentleri olan İstanbul ve izmir şehirleri ve kimi maden bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Osmanlıda gemicilik, silah cephane(kimya) sanayi kurulmuş, deri sanayi ile birlikte seraciye gelişmiş, dokumacılık ve halıcılık ilerlemiş, bunlara ilaveten matbaacılık çini imalathaneleri, kumaş ve kağıt fabrikaları kurulmuştur. Osmanlı devletinde ilk ilçi örgütü, Ameleperver Cemiyeti adı altında 1871 yılında kurulmuştur. bu işçi haklarını savunmaktan çok işsiz olan namuslu işçilere yardın eden, fakir işçilere iş bulan bir hayır derneği idi.
Osmanlı devletinde ilk grev  1872 yalında Kasımpaşa işçileri tararafından ücret artışı için yapıldığı, aynı şekilde Beykoz deri ve kundura fabrikalarındaki işçilerde grev yapıp haklarını almışlardır.  1876 'da azalan işçi grevleri 1878 den itibaren  tırmanışa geçerek, İstanbul ilinde yoğunlaşır. bu durum 1885 yılına kadar devam eder. 1886-1902 arasında o günkü yönetimden kaynaklanan etkiler nedeniyle azalan işçi grevleri, 1902 yılından sonra yeniden başlar, 1906 yılına kadar süren bu grevler dalgası daha çok balkanlarda ve rumeli kentlerinde gerçekleşir.
Bilinen ilk işçi örgütü 1894 yılında İstanbulda Osmanlı Amele Cemiyeti adı altında kurulmuştur. Bu cemiyet daha sonra kapatılır.  1908 yılına gelindiğinde ülkede siyasi hareketlenme, ittihat ve Terakki Fıkrasının Hürriyet eşitlik, kardeşlik sloğanıyla yaptığı gösteriler, işçilerin hareketlenmesine yol açtı, Birçok yerde grevler başladı. İşçi eylemlerinin ve ilk sol örgütlerin yoğunluk olarak kurulduğu ve yaşadığı yerler, istanbul ve Selanik şehirleridir. 2. Meşrutiyetinin ilanını izleyen 1980 den sonraki günlerde işçi eylemleri, İstanbul, İzmir, Samsun, Rumelide, demiryolu, hatlarında , Zonğuldak kömür havzasında, Ergani bakır ve Aydın kurşun işletmesinde yoğunlaştı. Bu gelişmeler üzerine, İttihat ve Terakki kadroları 8 Ekim 1908 taririhde çıkardığı Tatil-i eşgal kanunu muvakkatı." ile kamu hizmeti gördükleri gerekçesi ile, Demiryolu, tranvay ve liman işletmelir ile, su ve havagazı şirketlerindeki grevleri yasakladı.
1908 den itibaren işçiler ve aydınlar arasında sosyalist düşünceler ve ilk siyasal örgütlenmeler sözkonusu olmuştur. Osmanlı devletindeki ilk sosyalist parti, 1910 yılının Eylül ayında Hüseyin Hilmi ve çevresinin kurduğu, Osmanlı Sosyalist Fıkrasıdır. Tipik bir osmanlı solculuğunu temsilcisi olan bu parti daha çok pratiğe dönek eylemci örgütçü yapısı olan, teorik sorunlara fazla kafa yormayan yapısıyla kaba bir sosyalizm propağandası yapar. İlk önce İştirak dergisini çıkartır, kapanınca, ihsaniyet, oda kapanınca, Medeniyet çıkarılır. Bu fıkra 1913 yılında kapatılır.
Bu dönemden sonra l. dünya savaşı yıllarında bir durğunluk geçiren işçi hareketleri 1917 yılında Rusyada gerçekleşen Bolşevik işçi devrimi ile devrime karşı büyük ilgi ve alaka oluştu. 1919-1923 yılları arasında Cumhuriyet döneminide kapsayan dönemde, üç ayrı çizgide örgütlenmeler oluştu.
1- Enternasyonal çizgide olanlar..
2-Osmanlı Mesul Fıkrası
3-Komitern çizgideki örgütler,
1919 dan 1921 yılına kadar işçi hareketleri içinde en etkili parti İştirakçi Hilminin kurduğu Türkiye Sosyalist Fıkrasıdır. Bu fıkra 1922 yılında İştirakçi Hilminin ölümüden sonra faaliyetine son verdi.  1923  yılının l. Mayısından sonra Türkiye İşçi Çiftçi Sosyalist Fırkası'da fazla bir faaliyet göstermeden koğuşturmaya uğrar ve kapatılır.
Bu gelişmeden sonra çıkarılan Takrir-i sükun yasası ile (TİÇSF) isimli parti tamamen kapatılır. 14 Temmuz 1920 'de Ankarada Türkiye Komünist Partisi kurulur bu partiye daha sonra Türkiye Halk İştirakiyum Fıkrası adı verilir. Bu parti yayınladığı bildiride, 3.Enternasyonale katıldığını ve Türkiyede sosyalizm için savşacağını ilan eder. Ankara, Sıvas, Eskişehir, Kayseri, Kastamonu, Samsun, Konya Bolu gibi illerdeki 12 gizli komünist teşkilat ile birleşir. Bu fıkra yayınladığı bildiri ile, Emperyalist işgale ve padişah hükümetine karşı verilen savaşta Kemalist hareketi her ne kadar eleştirsede, desteklediklerini, ve aynı cephede olduğunu bildirir.
Bu partinin ilk kongresi TKP'nin ilk kongresi sayılır, TKP'nin ikinci kongresi 15.Ağustos 1922 yılında Ankarada toplanır. kongre sonrasında alınan kararlardan bir tanesi, köylü meselesi üzerine yapılan uzun tartışmalardan sonra TKP'nin yardımıyla bir köylü partisinin kurulnması karalaştırıldı. Bir süre sonra bu parti yasadışı faaliyetleri nedeniyle kapatıldı. Üyeleri hakkında soruşturma açıldı.

O dönemde kurulan askeri ve siyasi nitelik taşıyan bir örgütte Yeşil ordu'dur, Bu örgüt gerilla savaşına dayanan bir halk ordusu olarak kurulmuştur. 1921 yılında yeşil ordu yönetic elire ve üyeleri yakalanarak çeşitli cezalara çaprtırılırlar.
 1920 yılında istanbul, Anadolu ve yurtdışındaki komünistlerin birleşmesi için bir kongre yapılması için Mustafa Suphi hazırlara başlar. Kongrenin Anadoluda toplanması kararlaştırırl. Ankara buna kesinlikle izin vermeyeceğini ilan etmesi üzerine bu kongre Bakü'de 75 delege katılımı ile toplanır.  10 Eylül 1920 'de Türkiye Komünist Partisi'nin l. kongresi yapılır. TKP10 Eylül 1920 tarihinde üç komünist örgütün birleşmesi neticesinde kuruldu. Bu örgütler İstanbul, Anadolo ve Göçmen grubunun(Sovyetlerdeki Mustafa Suphi)grubu. ve Devremci Derleniş'in birleştirilmesi sonucu  1920 Eylül ayında tek bir proğram ve tek bir yönetime sahip TKP kurulmuş oldu.
1918-1920 yılları arasında yani kurtuluş savaşı yıllarında komünist çevreleri işçilere dayalı güclü bir bağımsız devremci bir işçi hareketi yaratamamışlardır. 1923'ten itibaren 1930'lu yıllara kadar sanayileşme ile ilgili bir çalışma olmadığından, çalışanlar ni cel olarak artmamıştır.
1925'teki şeyh Sait önderliğinde başlayan kürt isyanlarının bastırılabilmesi için 12 Mart 1925 tarihinde Takrir-i Sükun Kanunu çıkartılır. Bu dönem içerisinde kurulan Muhalefet Partisi Terakkir perver Cumhuriyet Fıkrası" Atatürk'e yapılacak suisakt ile , diğer faaliyetleri nedeni ile kapatılır. Takrir-i sükün yasanının çıkması ile istiklal mahkemelerinin ikince kez kurulmasında temel maksat Şeyh sait isyanının bastırılması ve, yasadışı faaliyetlerde bulunan her türlü parti dernek, sendike gibi yerlerin yapılan faaliyetlerinin kontrol edilmesi ve amaç dışı kullanılanların kapatılması amacıyla çakırtılmıştır.
1924-1927 yıllları arasında sanayi merkezlerini kapsayan grev dalgası yayılır, grevler yabancı sermayeli, işletmeler ile yerli sanayi işletmelerde yoğunlaşır. Bu arada İstanbul, İzmir, Adana, Eskişehir, Bursa ve Zonguldak gibi şehirlerre 20'ye yakın sendike kurulur, buna paralel olarak büyük kentlerde, Türk İşçi Birliği " kurulur. daha önce kurulan, Amele Teali Cemiyetinin üye sayısı 30 bini geçmiştir.
1926 yılında bu cemiyet zararlı faaliyetleri nedeniyle ilgili kurumlar tarafından faaliyetlerine son verilir. 1926-27-28'de grevlerde yükselip vardır. Bu dönemde sosyalist faaliyetler işçi sendikalar arasında yoğunlaşır. 1929'da ortaya çıkan ekonomik bunalım bu faaliyetlerin nedenini oluşturur. O dönemde kurulan hükümet ekonomik bunalımı aşmak ve üretimin devamını sağlamak amacıyla meclisten grevi sınırlayan bir kanun çıkartır. 1930-1943 yılları arasında yaygın grevler nedeni ve dünya ekonomik bunalımı sonucu, yurt içinde yatırım yapan yabancı sermeya bir süre için geri çekilir.
1945 yılından itibaren işçi hareketleri yeniden başlar. 1946 yılında yapılan bir yasa değişikliği ile yeni siyasi partiler kurma olanağı doğurunca, o dönemde 10'dan fazla leğal siyasi parti kurulur. bunlardan bazıları. Demokrat Parti, Sosyal Adalet Partisi, Liberal Demokrat işçi Köylü Partisi, Türk sosyal Demokrat partisi'dir.  Buna paraler olarak daha önceki dönemlerde yasaklanan sendikal faaliyetlerle ilgili 1947 yılında yeni düzenlemeler yapılır. Yeni kanununçıkması ile 73 cıvarında sendike faaliyete başlar. 14 Mayıs 1946 yılında kurulan Türk Sosyalist Partisi kenidine bağlı 10 yakın işkolunda sendika kurur. Fakat yasadışı faaliyetleri nedeni ile kapatılır.  1946 yılında kurulan diğer sosyalist parti. Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi. Bu partide sendikal faaliyetlerden yana idi, önce İstanbul işçi sendikalar birliğini kurdu, bunu  Kocaeli, İzmir sendikalar birliği izledi. Eskişehir, Bursa, Zonguldak;Ankara, Kayseri, Sıvas, Malatya, Diyarbakır, Samsın ve Trabzon'da işçi sendikalara kurulmuştur. 1946 yılında kurulan Demokrat Parti 1950 yılında yapılan seçimler sonucunda iktidara geldi. bu arada işçi hareketlerinde güclü bir çıkışın yapılmaya çalışıldığı dönem olarak gözükür. 1949 yılında İstanbul Mensucat sanayiii işçileri sendika ve diğer sendikalar, 4 eylül 1949 yılında yaptıkları açık hava toplantısında o dönemede kurulan Demokrat Parti hükümetini eleştirirler. 1960 yalına kadar gerçekleşen siyasal nitelikteki tek işçi mitingi bu olmuştur.
Demokrat Parti iktidarı döneminde iki leğal partı kurulur. Türkiye Sosyalist Partisi, 1950 de yeniden kurullduğunda fazla geçmeden bu parti komüniszçm propagandası yaptığı gerekçesi ile 1952 yılında parti yöneticileri tutuklanarak parti kapatılır.  1954 yılında Vatan partisi Dr. Hikmet Kıvılcımlı liderliğinde kuruldu. Dr. Hikmet Kıvılcımlı yazılarını Vatandaş isimli gazetede yayınlamaya başladı.