Temel zemini, yapı temellerin oturduğu ve yapı yüklerin iletildiği malzemelerdir. Üzerine gelen bina yükünü emniyetle taşıyan zemine temel zemini denir.
Bir yapının taşıyıcı sistemini oluşturan temel elemanlar üzerine gelen yükleri temel emniyetle taşır ve zemine yayar. Zemin, bina yükünü daha fazla geniş alana yayar.
Binanın sabit ve sonradan eklenen yüklerinin tamamı yer çekimine göre zemine biner. Binadan gelen yükler nedeniyle zeminin bir miktar oturma yaptığı gözlenir.Temel sisteminin üst yapıdan gelen yükleri temel altı zemin tabakalarında soruna yol açmayacak şekilde zemine aktarılması gerekmektedir.
Zeminler yük altında şekil değişikliği gösterebilen malzemelerdir. Zeminin yapısı özellikleri ve yük altında uğrayabileceği değişiklik ve bunların bina etkilerinin bilinmesi maksada uygun bir temel yapısının düzenlenmesi zorunludur.
Zemin tabakası, yapı yüklerini emniyetle taşıyabilecek durumda değilse bina yükü daha geniş bir alana yayılması çalışılır.
Yapı dengesi ve zemin iyice incelendikten sonra zemin durumuna göre projelerin yapılması uygun olur.

ZEMİN MEKANİGİ PROBLEMİ

Yapı temellerinin zemin tabakaları üstüne veya içine oturtulması durumunda yapıdan aktarılacak yükler altında zemin mukavemetinin aşılması olursa, tehlike meydana gelir ve üst yapının güvenliği toptan tehlikeye girer.
Zemin tabakası yapı yüklerini emniyetle taşıyabilecek durumda değilse, bina yükü daha geniş bir alana yayılması çalışılır.
Tabi zeminler çok heterojen bir yapıya sahip olduğu için özellikle yapının değişik noktaları altında farklı oturmalar meydana gelmesi, üzerinde arzu edilmeyen zorlamalar yaratmaktadır. Sıkıştırılmalardan dolayı ortaya çıkan oturmalar yapı üzerinde zararlı etkiler yapabilmektedir.
Zemin yüzüne yakın tabakaların yeterli mukavemet ve sıkışma özelliklerine sahip olmaması durumunda ise, yapı yüklerinin daha derinlerdeki sağlam zemin ve kaya tabakalarına aktarılması veya derin temel sistemlerin uygulanması yoluna başvurulması gerekmektedir.

ZEMİN MEKANİGİ PROBLEMLERİNİN ANALİZİ

1. Stabilite Problemleri
Zeminin ani ve toptan göçme olasılığı ve bunun zemin kütleleri veya üzerinde yer alan yapıların güvenliği üzerindeki etkisi araştırılmaktadır.
2. Elastik ve Plastik Şekil Değiştirme Problemleri
Zeminler üzerine yük uygulandığı zaman geri gelen ve kalıcı şekil değiştirmeler meydana gelmektedir. Bu şekil değiştirmelerin müsaade edilebilir sınırlar altında kalmasının sağlanması gerekmektedir. Yapıların güvenliği üzerindeki etkisi araştırılmaktadır.
3. Zemin İçinde Su Hareketi ile İlgili Problemler
Zeminler su geçirgenliği olan malzemeler oldukları için, zemin içinde su akımı ve bunla ilgili sorunların yapıların güvenliği üzerindeki etkisi araştırılmaktadır.

ZEMİNİN TANIMASI

Binanın tabanındaki taşıyıcı elemanı olan temel binanın tüm yükünü zemine yaymak durudadır. Dolaysıyla bu yükü, zemin karşılayacaktır. Bu nedenle arsanın seçiminde, zeminin bilgisinin önemi de büyüktür.
Bir yapının temelin şekli, zemin durumuna ve temelin tesirine göre yapılır. Zemin durumunu öğrenmek, yapı temelinin zemine etkileri tayin etmek için incelenir.

ZEMİNLERİN OLUŞUMU

Bileşimindeki maddelerin orjini bakımından zeminler iki büyük grupta toplanır.
1.Kayaların kimyasal ve fiziksel ayrışması sonucunda teşekkül ederler
Zemin olarak nitelendiren malzemeler ise esas olarak kayaların çevre koşulları etkisi altında ayrışması ve parçalanması sonucu meydana gelir.
Kayaların fiziksel ayrışması : Su, rüzgar nedeniyle, sıcaklık değişimiyle, buzul etkisiyle ve nebat köklerin tesiriyle meydana gelir
Kayaların kimyasal ayrışması : Su içindeki zayıf asitlerin tesiriyle, hava içindeki maddelerin ve ısı tesiriyle meydana gelir.
2.Organik orjinli olanlar
Organik maddelerde organik orjinli zeminlerin bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. Nebat köklerinin yetişmesi ve sonra çürümesiyle veya organizmaların inorganik iskeletlerinin birikmesiyle teşekkül eder.