Kurumsal satın alma işlemlerinin internet üzerinden gerçekleştirilmesine imkan sağlayan internet çözümleri elektronik tedarik sistemleri olarak tanımlanabilir.

İş hayatı temelde ürün ve hizmetlerin temini ve satışı ile ilgilidir. �rünlerin yapısına göre satınalma işlemi direkt ve indirekt olarak ikiye ayrılabilir. Direkt satınalma işlemi organizasyonun sunduğu ürün ve hizmetlerle direkt ilişkili iken, indirekt satınalma bu ürünleri desteklemek için temin edilen ürünleri kapsar. Direkt kalemlerin değerleri daha fazla olduğundan yönetimin ilgisi bu konuya daha fazladır. 

Bu nedenle direkt ürün kalemlerinin temini konusunda uzun yıllardır yapılan organizasyonel ve yapısal analizler sonucunda bu alandaki satınalmalar daha planlı ve organize gerçekleşmiştir. Indirekt ürün kalemlerinin görece maliyetleri daha düşük olduğundan daha az dikkat görmüştür.

Ancak bilişim teknolojilsinde yaşanılan gelişmeler ve business-to-business uygulamaları temelde indirekt satınalma çalışmalarını geliştirmeyi ve yeniden organize etmeyi içermektedir. Maliyet azaltma fırsatından yararlanmanın yanısıra bu ürünlerin karmaşıklığının daha az olması ve lojistik kolaylıklar da indirekt ürün kalemlerine odaklanmanın temel nedenleridir.

Elektronik tedarik sistemi çerçevesinde endirekt yoldan veya merkezi bir portal üzerinden ticari aktivitelerde bulunmaya imkan verecek bir platform dört unsurdan oluşmaktadır:

Alıcı taraflı çözümler : Genellikle kurumsal işletmelerin tedarik süreçlerini hızlandırmak ve etkinleştirmeye yönelik çözümlerdir.
Tedarikçi taraflı çözümler : Tedarikçilerin, ürün ve hizmet bilgilerini online olarak kataloglamak suretiyle satış işlemlerini daha kolay ve verimli bir şekilde gerçekleşmesine yönelik çözümlerdir.
Bu alandaki ilk çözümler, satış ve mutakabat işlemlerini otomatize etme yoluna gitmeleri ile oluşmaya başlamıştır. Bu çözümlerin ortak noktası 24 saat açık bir ortam oluşturarak stok durumunun en son halinin görüntülenmesi, sipariş sürecinin kolaylaştırılması ve işlemlerin izlenmesi konularında şekillenmiştir.
Değişim ve açık arttırma çözümler : Alıcılar ile tedarikçilerin internet üzerinde buluşmalarına ve ticari aktivitelerini gerçekleştirmelerine yönelik çözümlerdir.
Geleneksel tedarik ile internet üzerinden tedarik arasındaki farkları belirlemek için Aberdeen Group tarafından gerçekleştirilen araştırma tabloda yer almaktadır.

Kriterler
Eski Süre&

ccedil;
Yeni Süreç

Rastgele alımların oranı
Yüksek
Düşük
 
Miktar İskontosu
Düşük
Yüksek
 
Yönetimsel Süreç
Kağıt Ağırlıklı
Elektronik
 
Çalışan Verimliliği
Düşük
Yüksek
 
Sipariş Döngüsü Süreci
Uzun
Kısa
 
Hata Miktarı
Yüksek
Düşük
 

Klasik tedarik süreci ile Internet üzerinden tedarik arasındaki farklar

E-tedarik sistemi kurmanın kritik başarı faktörleri de şunlardır;

Hedef ve amaçların doğru belirlenmesi;

Proses / Organizasyon;

Yatırımın geri dönüşüne odaklanmak;

E-tedarik araçlarının doğru seçimi;

Doğru iletişimi kurmak.

Elektronik tedarik sistemlerinin hedefleri;

Satınalmacılar, tedarikçiler ve kullanıcılar arasında hizmet kalitesini geliştirmek,
Tüm arz zinciri boyunca daha entegre bir satınalma yaklaşımı oluşturmak,
Etkin satınalma uygulamaları ile stok seviyesinin optimizasyonu,
Satınalma prosesinde insan kaynaklarının etkin kullanımı,
Mevcut kayıt bazlı sistem yerine işlemleri otomatize ederek maliyetleri düşürmek,
Güvenilir tedarik kaynakları arasında tedarikçilerin rekabetini desteklemek olarak açıklanabilir.
E-tedarik uygulamalarının işletmeler açısından en önemli avantajı idari maliyetleri düşürme ve verimliliği arttırma alanında getirmektedir. E-tedarik sitesi ile organizasyonda bulunan diğer satınalım ile ilgili yapıların sıkı işbirliği finansal kontrolü kolaylaştıracak ve maliyetleri düşürecektir.

Bu sayede, satınalma departmanında görev alan uzmanlar da, rutin işlemlere odaklı bir çalışma şekli yerine organizasyon için daha stratejik olan tedarik aktivitelerine odaklanma fırsatını bulacaklardır.

E-tedarik, şirketler için önemli bir fırsattır, fakat şirketlerin başarıya ulaşması için, işletmelerin teknolojik boyuta önem verdiği kadar pazarlama ve satış süreçlerine de önem vermeleri gereklidir. İş süreçleri ilgili önemli bir özellik esnekliktir. İşletmeler yoğun rekabet ortamında pazarın gerekliliklerine göre iş süreçlerini değiştirmeye ihtiyaç duyacaklardır. Esnek ve işletme ihtiyaçlarına hızlı cevap verebilen çözümler ile işletmeler daha etkin tedarik süreçlerine kavuşabilirler.

Rekabetin giderek arttığı ortamlarda satış gelirlerinde böylesine büyük artışlar elde edilemeyeceğine göre, önümüzdeki yıllarda rekabetin ön planda tutulduğu tüm sektörlerde satınalma, gider ve ödemeler yönetimi en öncelikli konulardan biri haline gelecektir.

YASİN ALTAŞ

yasinaltas@yahoo.com
yasinaltas@gmail.com