1.Giriş

Biliyorsunuz Enerji Verimliliği (EV) yasası şubat ayında resmi gazetede yayınlanarak yürürlülüğe girdi. Hayırlı uğurlu olsun. Çok faydalı ve yerinde bir yasa ancak yeterli mi hayır çünkü Almanya gibi bazı ülkeler yıllar önce bu yasaları çıkarmış ve uygulamaya koymuş hatta revize etmektedir ama başlangıç için harikulade bir adım. Peki enerji verimliliği nedir? Biliyorsunuz enerji çok önem kazandı son günlerde enerji ile yatıp enerjiyle kalkıyoruz. Acaba seçimden sonra elektrik ve su kesintisi olacak mı? Acaba elektriğe ne kadar zam gelecek, akaryakıt fiyatları nereye gidiyor vs. 7’den 70’e herkesi ilgilendiren bir konudur. Nedir bu enerji verimliliği açıklayalım.

Enerji verimliliği son 50 yılda ortaya çıkmakla beraber petrol krizleri, sürdürülebilir enerjinin sağlanması, 1990'lı yıllarda ortaya çıkan çevre bilinci ve enerjide dışa bağımlılığın azaltılmak istenmesi gibi nedenlerden dolayı enerjinin verimli kullanımı önem kazanmıştır. Geleceğin enerji politikası, tasarruf etmek, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji üçlemesi üzerine olacaktır. Enerji verimliliği etkinliğini ve bilincini artırmak üzere eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleştirilmek, verimlilik artırıcı projeler desteklemek, enerji yönetim sistemi oluşturmak, enerji verimliliği etüdü yapmak, enerji ihtiyaçlarını kontrol altına alma ve enerjiyi etkin kullanma yöntemleri geliştirmek ve elektrik ve suyu israf etmeden verimli olarak kullanmak öncelikli konular olmalıdır. Nitekim son aylarda gerek yazılı basın gerek görsel basında sık sık haber ve uyarılar yapılmakta ve kampanyalar yürütülmektedir.

2004 yılı birincil enerji tüketimimiz 87,5 MTEP’e ulaşmış ve toplam enerji arzının ancak % 28’i yerli üretim ile karşılanabilmiştir. Bugün Türkiye enerjide % 70 oranında dışa bağımlı gerekli tedbirlerin alınmaması halinde 2020 yılında bu oran % 80’e çıkacağı tahmin edilmektedir.

Dünya Enerji Konseyi, Eylül 1999 oturumunda, yirminci yüzyılı enerji çağı olarak ilan etmişti ancak petrolün hayatımızdaki yeri nedeniyle petrol çağı olarak da anılmakla birlikte bu çalışmada enerjiden kasıt olarak, elektrik, güç, ısı, su ve benzeri kaynaklardan sağlanan yarar olarak bahsedilecektir. Dünyada tüm enerji politikaları mümkün olan en az enerjiyle en yüksek verim düşüncesine dayanmaktadır. Enerji günümüzün en önemli sorunu ve üretilmek zorundadır. Eğer enerji üretilmiyorsa o zaman da tüketimi kısıtlanmalı bu da ancak enerjinin etkin kullanılmasıyla ve tasarruf ile yapılabilir. EV, kesinlikle lambalardan bir tanesini söndüreyim, az ısınayım, az klima çalıştırayım demek değildir. 

Enerji verimliliği, binala

rda yaşam standardında ve hizmet kalitesinde, endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesinde ve miktarında düşüşe yol açmadan enerji tüketiminin azaltılmasıdır. Türkiye’de enerji verimliliği konusunda hızlı bir yol aldıracak olan enerji verimliliği kanunu tasarının amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfın önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır. Komisyonda, enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında endüstriyel işletmelerde, binalarda, elektrik enerjisi üretim tesislerinde, iletim ve dağıtım şebekelerinde ve ulaşımda enerji verimliliğinin artırılmasının desteklenmesine, toplum genelinde enerji bilincinin geliştirilmesine ve yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılmasına yönelik usul ve esasları kapsayan Enerji Verimliliği Kanunu Tasarısı benimsenmiştir (1).

2. Bazı Kavramlar

Verimlilik: Kalkınmanın itici gücüdür. Elde edilen ürün ve hizmetin kalitesini yükseltme, çevreyi koruma, çalışma koşullarını iyileştirme ve üretim miktarını artırma çabaları sonucunda kalkınmanın, kalkınmış ülke veya toplum olmanın ölçütlerinden birisi olarak tanımlanabilir.

Enerji verimliliği: Binalarda yaşam standardında ve hizmet kalitesinde, endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesinde ve miktarında düşüşe yol açmadan enerji tüketiminin azaltılmasıdır (1).
Enerji tasarrufu: Kullanılan enerji miktarının değil ürün başına tüketilen enerjinin azaltılmasıdır

Enerji yoğunluğu: Gayri safi yurt içi hasıla başına tüketilen enerji miktarıdır (1). Yani enerjinin verimli kullanılıp kullanılmadığını göstermektedir.

Enerji kimlik belgesi: Asgarî olarak binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgedir (1).

Enerji yönetimi: Enerji kaynaklarının ve enerjinin verimli kullanılmasını sağlamak üzere yürütülen eğitim, etüt, ölçüm, izleme, planlama ve uygulama faaliyetleridir (1).

Enerji verimliliği koordinasyon kurulu: Enerji verimliliği çalışmalarının ülke genelinde tüm ilgili kuruluşlar nezdinde etkin olarak yürütülmesi, sonuçlarının izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu oluşturulur. Kurulca alınan kararların uygulanmasının takibi ve sekreterlik hizmetleri genel müdürlük tarafından yürütülür (1).
Enerjide sürdürülebilirlik: Enerjinin farklı bölgelere uygun, farklı stratejilerin sistem amaçlarını gerçekleştirinceye kadar sürdürebilme becerisidir.

EnEv (Enerji tasarruf yönetmeliği): 01 Şubat 2002 tarihinde Almanya’da yürürlüğe girmiş Enerji Tasarrufu Yönetmeliğidir. 2002/91/EG Avrupa standardıdır. Binalarda enerji verimliliklerindeki direktifler.

1) [1] Enerji Verimliliği Kanunu Tasarısı  (101-1139 TBMM).